Макар Барташоў

Макар Барташоў

Макар Барташоў (Макар Уласавіч Барташоў) нарадзіўся 20 верасня 1909 года ў горадзе Жлобіне Магілёўскай губерні (цяпер Гомельская вобласць Беларусі) у сям’і рабочага.

З самага дзяцінства ён марыў свядома звязаць сваё жыццё з ваеннай справай, аднак доўга вагаўся паміж кар’ерай лётчыка і марскога афіцэра. Пасля заканчэння няпоўнай сярэдняй школы ў Жлобіне ён пачаў накіравана рухацца да сваёй мары. Яго жлобінскія карані і нязломны характар працоўнага юнака са Жлобіна сталі фундаментам яго будучых ваенных здзяйсненняў і значнасці для ўсёй Беларусі.

Адукацыя ў Жлобінскім краі

Станаўленне ваеннага лётчыка і даваенная служба

Шлях у ваенную авіяцыю для Макара Барташова пачаўся ў чэрвені 1929 года, калі ён быў прызваны ў шэрагі Ваенна-марскіх сіл РКСА. У 1930 годзе ён паспяхова скончыў Ваенна-тэарэтычную школу лётчыкаў у Ленінградзе. Для ўдасканалення майстэрства ён працягнуў навучанне і ў 1931 годзе скончыў 2-ю ваенную школу лётчыкаў ВПС РКСА ў Барысаглебску. А ў 1932 годзе — Ваенную школу марскіх лётчыкаў і лётчыкаў-назіральнікаў у Ейску. Такім чынам спраўдзіліся абедзве яго дзіцячыя мары! Ён стаў і лётчыкам, і мараком. З 1931 года Макар Уласавіч быў членам ВКП(б).

З ліпеня 1932 года ён служыў у 60-й цяжкабамбардзіровачнай эскадрыллі ВПС Украінскай ваеннай акругі. Там ён прайшоў шлях ад малодшага лётчыка да камандзіра карабля. У студзені 1937 года Барташоў быў пераведзены ў ваенна-марскую авіяцыю камандзірам авіяатрада 14-й авіяцыйнай эскадрыллі ВПС Чарнаморскага флоту. Ужо ў снежні 1937 года яго накіравалі на Ціхаакіянскі флот. Там ён камандаваў авіяатрадам 28-й эскадрыллі, эскадрылляй 115-га авіяполку і 53-й асобнай эскадрылляй. Са жніўня 1940 года быў прызначаны камандзірам 115-га асобнага марскога разведвальнага авіяцыйнага полку.

Макар Барташоў

Баявыя заслугі ў гады Другой Сусветнай вайны і званне Героя

Падчас Другой Сусветнай вайны, з лютага па красавік 1943 года, падпалкоўнік Макар Барташоў прайшоў боестажыроўку на Чарнаморскім флоце. У складзе 119-га штурмавога авіяцыйнага полка ён здзейсніў 10 паспяховых баявых вылетаў у раёне Новарасійска і да крымскіх партызан. У маі 1943 года ён быў прызначаны камандзірам 12-й авіяцыйнай брыгады ВПС Ціхаакіянскага флоту, на базе якой у ліпені 1943 года была сформіравана 12-я штурмавая авіяцыйная дывізія. 25 жніўня 1943 года Барташову было прысвоена званне палкоўніка.

У жніўні 1945 года падчас савецка-японскай вайны палкоўнік Барташоў бліскуча кіраваў 12-й штурмавой авіядывізіяй. Яго лётчыкі здзейснілі 532 баявыя вылеты па ваенна-марскіх партах Юкі і Расін і чыгуначных вузлах у Карэі. Авіядывізія знішчыла 12 транспартаў агульным водазмяшчэннем 47 тыс. тон, 11 чыгуначных эшалонаў, 2 паравозы, 5 самалётаў, 7 артылерыйскіх батарэй, 4 масты і 8 складоў. Сам Макар Барташоў зрабіў 10 баявых вылетаў і асабіста патапіў варожы танкер водазмяшчэннем больш за 6000 тон у порце Юкі. За адзнаку пры вызваленні горада Расін 12 жніўня 1945 года дывізіі было прысвоена ганаровае найменне «Расінская».

Указам Прэзідыума Вярхоўнага Савета СССР ад 14 верасня 1945 года за ўмелае камандаванне, асабістую мужнасць і адвагу Макару Уласавічу Барташову было прысвоена званне Героя Савецкага Саюза з уручэннем ордэна Леніна і медаля «Залатая Зорка».

Пасляваенная служба і трагічны сыход

З лістапада 1945 па снежань 1946 года Барташоў камандаваў 18-й змешанай авіяцыйнай дывізіяй ВПС Ціхаакіянскага флоту. У 1947 годзе ён скончыў Акадэмічныя курсы афіцэрскага складу пры Ваенна-марской акадэміі і ў снежні таго ж года быў прызначаны намеснікам камандуючага ВПС 4-га ВМФ на Балтыйскім моры.

Жыццё выдатнага беларускага лётчыка трагічна абырвалася 7 лютага 1948 года ў авіяцыйнай катастрофе пад Калінінградам падчас выканання службовых абавязкаў у веку 38 гадоў. Ён быў пахаваны на воінскім мемарыяле на вуліцы Энгельса ў Калінінградзе ў брацкай магіле разам з іншымі ваеннымі таварышамі.

Помнік Макару Барташову ў Калінінградзе

Ушанаванне памяці ў Жлобіне і значнасць для Беларусі

Памяць пра Барташова шануецца ў Беларусі і на яго малой радзіме — у горадзе Жлобіне. 18 траўня 1964 года рашэннем выканкама Жлобінскага гарсавета вуліца Усенавуча была перайменавана ў вуліцу Макара Барташова. Гэта адна з самых шырокіх і прыгожых вуліц горада, якая праходзіць ад вуліцы Ленінградскай да чыгуначных шляхоў. У Жлобіне, на доме № 21 усталявана мемарыяльная дошка ў гонар Барташова, а яго партрэт унесены на Алею Герояў у Жлобіне.

Макар Барташоў застаецца ўзорам мужнасці, чалавечнасці і ваеннага майстэрства, што робіць яго постаць важным элементам нацыянальнай гістарычнай спадчыны.

Мемарыяльная дошка ў гонар Макара Барташова ў Жлобіне

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны. Неабходныя палі пазначаны як *

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.