Вікенцій Козел-Паклеўскі

Вікенцій Козел-Паклеўскі

Вінцэнт (Вікенцій) Альфонсавіч Козел-Паклеўскі нарадзіўся 14 студзеня 1853 года ў маёнтку Быкаўшчына Лепельскага павета Віцебскай губерні. Вікенцій Козел-Паклеўскі паходзіў з шляхецкага роду герба «Козел» і быў сынам вядомага прадпрымальніка Альфонса Фаміча Козел-Паклеўскага і Анжаліны Іосіфаўны (уроджанай Рымшы).

У 1871 годзе Вікенцій з срэбным медалём скончыў Другую Казанскую мужчынскую гімназію і ў тым жа годзе паступіў на юрыдычны факультэт Санкт-Пецярбургскага ўніверсітэта. Дзяржаўную службу ён распачаў у 1878 годзе ў Ведамстве ўстаноў імператрыцы Марыі, атрымаўшы першы чын калежскага рэгістратара. На пачатку службы ён займаў пасады ганаровага наглядальніка Шадрынскага павятовага вучылішча і ганаровага члена Пакроўскай абшчыны сясцёр міласэрнасці ў Санкт-Пецярбургу.

Вікенцій Козел-Паклеўскі
Вікенцій Козел-Паклеўскі
Герб "Козел" роду Вікенція Козел-Паклеўскага

Прыватнае жыццё і сям'я

У 1881 годзе 28-гадовы Вікенцій ажаніўся з Марыяй Міхайлаўнай Гатоўскай — дачкой ваеннага інжынера, генерал-лейтэнанта Міхаіла Сямёнавіча Гатоўскага. Супраўгі пражылі разам 47 гадоў і выхавалі траіх дзяцей: дачку Марыю (1889–1956), а таксама сыноў Альфонса (1891–1962) і Станіслава (1902–1978). Бацька Марыі, Міхаіл Гатоўскі, падараваў сваёй дачцы маёнтак у Красным Беразе.

Марыя Козел-Паклеўская, жонка Вінцэнта Козел-Паклеўскага
Палац у Красным Беразе, пачатак ХХ ст.

Прадпрымальніцкая і дзяржаўная дзейнасць

З пачатку 1880-х гадоў бацька пачаў актыўна прылучаць Вікенція да спраў сваёй фірмы, прызначыўшы яго галоўным давераным тварам. Пасля смерці бацькі ў жніўні 1890 года, 5 лістапада 1890 года быў заснаваны гандлёвы дом «Спадчыннікі А. Ф. Козел-Паклеўскага», які ўзначаліў Вікенцій Альфонсавіч.

Ён паспяхова кіраваў найбуйнейшай гандлёва-прамысловай фірмай, якая валодала вінакурнымі, піваварнымі, хімічнымі, металургічнымі і шклянымі заводамі, азбеставымі руднікамі і рознымі маёнткамі. За сваю плённую працу Вікенцій Альфонсавіч атрымаў чын дзейснага стацкага саветніка ў 1904 годзе, быў узнагароджаны ордэнамі Святога Станіслава I і III ступеняў, а таксама быў ганаровым грамадзянінам горада Камышлова.

У 1906–1912 гадах ён згадваецца як дэпутат і член Дзяржаўнага савета Расійскай імперыі. Пасля рэвалюцыйных падзей Вікенцій Альфонсавіч жыў у Польшчы і памёр 19 жніўня 1929 года ў Варшаве, дзе і быў пахаваны.

Вікенцій Козел-Паклеўскі
Магіла Вікенція Козел-Паклеўскага ў Варшаве

Сядзібна-паркавы комплекс у Красным Беразе

Асаблівае месца ў біяграфіі Вікенція Козел-Паклеўскага займае сядзіба ў вёсцы Красны Бераг. Назва гэтага населенага пункта, паводле версій, паходзіць ад слоў «краса» альбо «красуня».

У 1890–1893 гадах па замове ўласнікаў быў узведзены раскошны палац па праекце прафесара архітэктуры Віктара Шрэтэра. Будынак уключаў у сябе 36 пакояў, аформленых у розных архітэктурных стылях — ад готыкі, рэнесансу і ампіру да маўрытанскага стылю (альгамбра).

Каля палаца па праекце вядомага садоўніка-раслінавода Францішка Шаніёра быў заснаваны маляўнічы парк у англійскім стылі.

Сядзібна-паркавы комплекс стаў унікальным помнікам эклектычнай архітэктуры з элементамі неаготыкі і неарэнесансу. У 1906 годзе ў маёнтку быў пабудаваны вінакурны завод, які пазней атрымаў паравы рухавік і прыносіў істотны прыбытак.

Красны Бераг
Сядзіба ў Красным Беразе. Архіўныя фотаздымкі
Сядзіба ў Красным Беразе. Архіўныя фотаздымкі

Важнасць постаці для Жлобіна і спадчына Беларусі

Дзейнасць Вікенція Козел-Паклеўскага мела значны ўплыў на развіццё Жлобінскага края. У гэты перыяд адбывалася актыўнае развіццё чыгуначнага руху праз Жлобін: у 1873 годзе пачаўся рух праз станцыю, а ў 1903 годзе яна стала вузлавой, што дало магутны штуршок для эканамічнага росту ўсяго рэгіёна. Згодна з перапісам 1897 года, у Красным Беразе пражывалі 362 чалавекі, дзейнічалі школа, заезжы дом і хлебазапасны магазін. Такім чынам, Козел-Паклеўскі пакінуў свой след у гісторыі развіцця прамысловасці нашага раёна. 

Асобна тут стаіць палац. У 2015 годзе ў будынку палаца адкрыўся музей. Сёння сядзібна-паркавы комплекс з’яўляецца галоўнай турыстычнай візітоўкай Жлобінскага раёна і каштоўнай гісторыка-культурнай спадчынай Беларусі.

Сядзіба ў Красным Беразе. Сучасны выгляд

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны. Неабходныя палі пазначаны як *

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.