By У гісторыі беларускай культуры і асветніцтва XX–XXI стагоддзяў постаць Міхася Шавыркіна займае выключнае месца. Выбітны журналіст, рэдактар, дзеяч культуры і дзіцячы пісьменнік, ён прысвяціў сваё жыццё захаванню нацыянальнай спадчыны і развіццю беларускай адукацыйнай прасторы.
Міхась Шавыркін нарадзіўся 15 верасня 1947 года ў вёсцы Дзяніскавічы (Майскі сельсавет) Жлобінскага раёна Гомельскай вобласці.
З гэтай жа вёскі паходзіць і іншы выбітны беларус – Антон Сеўчанка.
Глыбокая сувязь з роднай зямлёй вызначыла яго прафесійны выбар: ён паступае і паспяхова заканчвае філалагічны факультэт Беларускага дзяржаўнага ўніверсітэта.
Першыя крокі ў прафесіі былі звязаны з фундаментальнымі выдавецтвамі: Шавыркін працаваў у «Беларускай энцыклапедыі», а таксама ў рэдакцыі навучальна-метадычнага часопіса «Народная асвета”. Гэты досвед дазволіў яму сфармаваць высокія стандарты рэдагавання і глыбокае разуменне патрэб нацыянальнай школы.
Эпоха «Роднага слова»: феномен навукова-метадычнага часопіса
У 1987 годзе Міхась Шавыркін стаў галоўным рэдактарам навучальна-метадычнага часопіса Міністэрства адукацыі БССР «Роднае слова» і ўзначальваў яго на працягу двух дзесяцігоддзяў — да снежня 2006 года. Дзякуючы яго арганізатарскаму таленту і прынцыповасці, наклад выдання вырас з 3,8 тысячы да больш чым 10 тысяч асобнікаў.
Шавыркін ператварыў часопіс у шматгранны гуманітарны дапаможнік. Акрамя мовазнаўства і літаратуразнаўства, на яго старонках сістэматычна асвятляліся пытані выяўленчага мастацтва, музыкі, архітэктуры і гісторыі. Супрацоўнікі згадвалі яго як патрабавальнага рэдактара, які заўсёды кіраваўся пытаннем: «А што гэта дасць настаўніку?».
Выданне вылучалася адданасцю нацыянальным каштоўнасцям. Паводле сведчання паэта Віктара Жыбуля, які працаваў у рэдакцыі, нават у 2004 годзе на афіцыйнай шыльдзе «Роднага слова» на праспекце Машэрава заставаўся герб «Пагоня» (адна з трох апошніх такіх шыльдаў у Мінску).
У снежні 2006 года яго звольнілі з пасады (афіцыйна — «па пагадненні бакоў»); сам ён звязваў гэта з ідэалагічным ціскам і прагненнем захаваць ад разгрому рэдакцыйны калектыў.
Культурніцкая і грамадская дзейнасць
Міхась Шавыркін плённа займаўся папулярызацыяй беларускай песні. У газеце «Звязда» ён працяглы час вёў аўтарскую рубрыку, дзе друкаваў тэксты, ноты і гісторыі стварэння народных і аўтарскіх песенных твораў.
На пачатку 1990-х гадоў ён быў адным з ініцыятараў стварэння і намеснікам старшыні клуба аматараў творчасці спявака Данчыка (Багдана Андрусішына). Рэдакцыя «Роднага слова» прадаставіла памяшканне для збораў клуба і музейнага куточка Данчыка, а на старонках часопіса публікаваліся артыкулы пра спявака і даследаванні пра яго продкаў з роду Луцкевічаў.
Выдавецкая спадчына і апошнія гады
Пасля адстаўкі з часопіса Шавыркін перайшоў у выдавецтва «Мастацкая літаратура», дзе працаваў у рэдакцыі дзіцячай літаратуры пад кіраўніцтвам Алены Масла.
У гэты перыяд разам з мастаком Уладзімірам Сулкоўскім ён падрыхтаваў серыю ілюстраваных кніг-карцінак пра класікаў беларускай літаратуры, а ў выдавецкім доме «Звязда» выдаў серыю пазнавальных кніг пра прыроду для дзяцей.
Міхась Шавыркін раптоўна памёр 5 ліпеня 2016 года ў Мінску на 69-м годзе жыцця. Цырымонія развітання прайшла 7 ліпеня 2016 года ў сталічным крэматорыі на Паўночных могілках. У яго засталіся ўдава, сын, дачка Міраслава, а таксама ўнук і ўнучка. Калегі і сучаснікі запамяталі яго як прынцыповага інтэлігента, мудрага парадчыка і сапраўднай лягенды беларускага культурніцкага асяродку.
