By Гірш Ізраілевіч Добін (у беларускамоўнай літаратурнай традыцыі — Рыгор Добін) нарадзіўся 10 чэрвеня 1905 года ў мястэчку Жлобін Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні (цяпер — раённы цэнтр Гомельскай вобласці, Беларусь).
Працоўны шлях жлобінскага юнака пачаўся вельмі рана — ужо з 15 гадоў ён пачаў самастойна зарабляць на жыццё. Не маючы магчымасці атрымаць сістэматычную адукацыю ў навучальных установах, Гірш Добін шмат чытаў і настойліва займаўся самаадукацыяй, у чым вялікую ролю адыграў настаўнік мясцовай габрэйскай школы. Да пачатку літаратурнай дзейнасці Добін паспеў папрацаваць на абутковай фабрыцы ў Харкаве. Родам са Жлобіна, ён на ўсё жыццё захаваў глыбокую сувязь са сваімі беларускімі каранямі, якія сілкавалі яго творчае натхненне і выхавалі непахісную веру ў пераможнасць жыцця.
Творчы шлях і Бірабіджанскі перыяд
Гірш Добін абраў мовай сваёй мастацкай прозы ідыш. У пошуках новых жыццёвых сюжэтаў і тэматычнага матэрыялу ён накіраваўся ў Яўрэйскую аўтаномную вобласць (Бірабіджан).
У Бірабіджане пісьменнік плённа працаваў у журналістыцы і друкаваўся ў газэце «Бірабіджанэр шчэрн». У сваіх першых зборніках і аповесцях — «Цвішн бінштокн» («Між вулляў»), «Бам Амур» («У Амура»), «Флаг над сельсоветом» і «На лесной делянке» — ён майстэрску апісваў будні працоўных людзей, тайгу і засваенне новых зямель.
Савецкія рэпрэсіі і вяртанне ў Беларусь
Як і многія дзеячы культуры, Гірш Добін зазнаў сталінскія рэпрэсіі: у 1938 годзе ён быў бязвінна арыштаваны. Толькі ў сакавіку 1940 года, пасля адстаўкі і арышту кіраўніка НКУС Ежова, яго вызвалілі з-пад варты.
Пасля вызвалення Гірш з сям’ёй вярнуўся ў Беларусь, у Мінск, і атрымаў прапанову працаваць уласным карэспандэнтам газеты «Октобер» (на ідышы) у Беластоку. Пазней пісьменнік быў цалкам рэабілітаваны, а з яго імя зняты фальсіфікаваныя абвінавачванні.
Падполле Мінскага гета і партызанская барацьба
Другая Сусветная вайна застала Добіна ў редакцыйнай камандзіроўцы ў Ваўкавыску. Прабіраючыся праз акупаваную тэрыторыю, да пачатку ліпеня 1941 года ён дабраўся да Мінска, дзе трапіў у Мінскае гета. Там ён адразу стаў актыўным членам падпольнай партыйнай арганізацыі гета.
З 14 сакавіка 1942 года па 16 ліпеня 1944 года Гірш Добін змагаўся ў якасці байца партызанскага атрада «Мсцівец» («Мститель») партызанскай брыгады «Народныя мсціўцы» імя В. Т. Варанянскага, якая дзейнічала на Міншчыне. Разам з Хаімам Аляксандравічам ён рэдагаваў падпольны партызанскі часопіс. За мужнасць быў узнагароджаны ордэнам Чырвонай Зоркі, ордэнам Айчыннай вайны II ступені, медалямі «Партызану Айчыннай вайны» I ступені і «За перамогу над Германіяй».
Пасляваенная праца і рэпатрыяцыя ў Ізраіль
Пасля вызвалення Мінскай вобласці ЦК КП(б)Б накіраваў Добіна ў Маскву ў распараджэнне Саюза пісьменнікаў СССР. Яго творы рэгулярна друкаваліся ў часопісе «Савеціш геймланд» і замежнай яўрэйскай прэсе. Сярод вядомых пасляваенных кніг — раман пра барацьбу вязняў Мінскага гета «Сила жизни» (1965), зборнікі «На белорусской земле» (1947), «В потоке времени» (1976) і «Эрдышэ вэгн» («Шляхі зямныя», 1983). Персанальным перакладчыкам яго твораў на рускую мову стаў сын — журналіст і паэт Уладзімір Добін.
У кастрычніку 1992 года ва ўзросце 87 гадоў Гірш Добін рэпатрыяваўся ў Ізраіль. Ён пасяліўся ў горадзе Рышон-ле-Цыён, дзе працягваў працаваць і друкавацца на ідышы і ў перакладах. Пісьменнік памёр 13 чэрвеня 2001 года ва ўзросце 96 гадоў і пахаваны ў Рышон-ле-Цыёне.
Захаванне памяці на роднай Жлобінскай зямлі
Памяць пра Гірша (Рыгора) Добіна захоўваецца на яго радзіме ў Жлобіне і па ўсёй Беларусі. Яго жыццёвы шлях — ад жлобінскага хлопчыка да падпольшчыка, партызана і сусветна вядомага яўрэйскага пісьменніка — з’яўляецца прыкладам вернасці сваім ідэалам і духоўнай моцы беларускай зямлі.