Васіль Лужынскі

Васіль Лужынскі

Архіепіскап Васіль Лужынскі (у звычайным жыцці Сцяпан Сцяпанавіч Лужынскі) нарадзіўся ў 1791 годзе ў сям’і ўніяцкага святара ў Старой Рудні, Жлобінскі раён. Яго дзяцінства і маладосць прыпалі на складаны час канфесійных пераўтварэнняў у Беларуска-Літоўскім краі. Сцяпан атрымаў грунтоўную адукацыю: спачатку ён вучыўся ў Полацкай езуіцкай акадэміі, а затым працягнуў навучанне ў Полацкай духоўнай семінарыі. Пазней ён скончыў Галоўную каталіцкую семінарыю пры Віленскім універсітэце (1819) ў ступені кандыдата філасофіі.

У 1819 годзе ён быў высвечаны ў сан святара ўніяцкай царквы. Дзякуючы сваёй адукаванасці, арганізатарскім здольнасцям і глыбокай веры, Васіль Лужынскі хутка здабыў аўтарытэт сярод духавенства і вернікаў, займаючы адміністрацыйныя пасады ў структуры ўніяцкай епархіі.

Васіль Лужынскі

Царкоўнае служэнне і роля ў Полацкім царкоўным саборы 1839 года

Найважнейшай старонкай біяграфіі Васіля Лужынскага стаў яго ўдзел у працэсе скасавання Берасцейскай царкоўнай уніі. У 1833 годзе ён прыняў манаскі пастрыг з іменем Васіль і быў хіратанісаны ў епіскапа Аршанскага, вікарыя Полацкай епархіі. Ён стаў адным з бліжэйшых паплечнікаў епіскапа Іосіфа Сямашкі ў справе збліжэння ўніяцкай царквы з праваслаўем.

У 1839 годзе Васіль Лужынскі прыняў непасрэдны ўдзел у знакамітым Полацкім царкоўным саборы, на якім было прынята гістарычнае рашэнне пра скасаванне уніі і далучэнне беларускіх уніятаў да Рускай праваслаўнай царквы. Гэта падзея кардынальна змяніла рэлігійнае і грамадскае жыццё беларускіх зямель. У 1840 годзе Васіль Лужынскі быў прызначаны архіепіскапам Полацкім і Віцебскім, а пазней быў ушанаваны чынам члена Свяцейшага Сінода.

Іезуіцкая акадэмія ў Полацку

Дзейнасць на Жлобіншчыне і сувязь з рэгіёнам

Дзейнасць архіепіскапа Васіля Лужынскага пакінула глыбокі след у рэлігійным і культурным жыцці Жлобінскага краю. Будучы епіскапам і архіепіскапам, ён надаваў велізарную ўвагу ўпарадкаванню царкоўнага жыцця, аднаўленню і будаўніцтву праваслаўных храмаў на тэрыторыі Жлобінскага края .

Пры яго непасрэднай падтрымцы і благаславенні ў населеных пунктах Жлобінскага рэгіёна адкрываліся прыходскія школы, умацоўвалася матэрыяльная база мясцовых храмаў і праводзілася асветніцкая праца сярод сялянскага насельніцтва. Для Жлобінскага краю архіепіскап Васіль стаў сімвалам духоўнага адраджэння, абаронцам мясцовых праваслаўных прыходаў і актыўным арганізатарам царкоўнага жыцця.

Рэлігійныя канфесіі ў Жлобіне
Будынак старой праваслаўнай царквы ў Жлобіне

Апошнія гады жыцця і спадчына

У 1866 годзе па стане здароўя архіепіскап Васіль Лужынскі пакінуў кіраванне Полацкай епархіяй і пераехаў у Санкт-Пецярбург, застаўшыся членам Свяцейшага Сінода. У апошнія гады сваёй працы ён падрыхтаваў каштоўныя мемуары — «Записки архиепископа Василия Лужинского», у якіх падрабязна апісаў царкоўна-гістарычныя падзеі XIX стагоддзя ў Беларусі і свой асабісты жыццёвы шлях.

Васіль Лужынскі памёр 21 студзеня 1879 года ў Санкт-Пецярбургу і быў пахаваны з высокімі шанаваннямі.

Архіепіскап Васіль Лужынскі ўвайшоў у гісторыю Беларусі як адзін з галоўных архітэктараў новага царкоўнага і духоўнага парадку. Для Жлобіна і Жлобінскага раёна яго спадчына вымяраецца развіццём храмавай архітэктуры, стварэннем сеткі пачатковай адукацыі пры прыходах і ўмацаваннем гістарычнай памяці рэгіёна.

Пакінуць адказ

Ваш адрас электроннай пошты не будзе апублікаваны. Неабходныя палі пазначаны як *

This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.

The reCAPTCHA verification period has expired. Please reload the page.