By Словы і ўчынкі духоўных асобаў першай паловы XX стагоддзя ў Беларусі вымяраюцца асаблівай гістарычнай мерай. Гэта быў час, калі за службу Богу, адукацыі і сваім вернікам выстаўляўся найвышэйшы кошт. Адной з такіх драматычных постацей у гісторыі Беларускай праваслаўнай царквы стаў епіскап Філарэт (у свеце Феадосій Яўграфавіч Раменскі) — чалавек глыбокай багаслоўскай адукацыі, педагог і ахвяра бязлітаснага сталінскага тэрору.
Маючы глыбокія карані ў духоўным саслоўі, будучы Філарэт (Раменскі) нарадзіўся 25 сакавіка 1880 года ў вёсцы Старая Рудня Рагачоўскага павета (зараз Жлобінскі раён) ў сям’і мясцовага святара. Выхаванне ў патрыярхальным асяроддзі вызначыла яго далейшы жыццёвы шлях і адданасць духоўнай справе. Скончыў гісторыка-філалагічны факультэт Маскоўскага ўніверсітэта (1911).
Педагагічная і душпастырская праца ў Мінску
Служыў сакратаром епархіяльнае вучыльнага савета ў Мінску. У 1916—1917 гадах памочнік Аляксандра Панова, інспектра Мінскай духоўнай семінарыі. З 1918 года выкладаў у Мінскай чыгуначнай гімназіі, іншых навучальных установах. У 1921 годзе пастрыжаны ў манашаскі сан з імем Філарэт і рукапаложаны ў іераманаха. Служыў у Аляксандра-Неўскім храме ў Мінску. Узнагароджаны санам протаіерэя.
Епіскапскае служэнне ў эпоху царкоўных катаклізмаў
1920-я гады прынеслі глыбокі раскол у царкоўнае жыццё Беларусі. Прыняўшы манаскі пострыг з імём Філарэт, у 1923 годзе ён быў хіратанізаваны ў епіскапа Бабруйскага, вікарыя Мінскай епархіі.
Служэнне епіскапа Філарэта прыпадала на час жорсткага ціску на царкву з боку савецкай улады. Некаторы час ён далучыўся да абнаўленчага руху, але імкнуўся захаваць духоўнае жыццё і падтрымаць парафіянаў. З 1930 года Філарэт (Раменскі) займаў Бабруйскую і Мазырскую кафедру, кіраваў епархіяльнымі справамі. У 1935–1937 гадах, калі большасць храмаў ужо была зачынена, ён працягваў жыць у Мінску і праводзіць душпастырскую працу.
Савецкі тэрор, арышт і пасмяротная рэабілітацыя
Махавік сталінскага тэрору захапіў епіскапа Філарэта ў 1937 годзе. Пасля закрыцця вясной 1937 года ў Мінску апошняга каталіцкага храма дазволіў вернікам-каталікам маліцца ў царкве Св. Марыі Магдаліны. На той момант Феадосій Раменскі пражываў у Мінску. Ён быў арыштаваны органамі НКУС 28 ліпеня 1937 года.
25 кастрычніка 1937 года пазасудовы орган — «тройка» НКУС — вынес прысуд да найвышэйшай меры пакарання, фальсіфікаваўшы абвінавачанне ў “антысавецкай дзейнасці”. 1 лістапада 1937 года епіскап Філарэт быў расстраляны ў Мінску.
Добрае імя нашага земляка і педагога было адноўлена праз дзесяцігоддзі: 31 сакавіка 1989 года пракуратура БССР рэабілітавала Феадосія Раменскага пасмяротна. Жыццёвы шлях епіскапа Філарэта застаецца сведчаннем мужнасці і трагічнага лёсу беларускага духавенства XX стагоддзя.
