By Святы праведны Іаан Кармянскі (у свеце — Іван Іванавіч Гашкевіч) нарадзіўся ў ноч на 20 кастрычніка 1837 года ў мястэчку Стрэшын Рагачоўскага павета Магілёўскай губерні (сучасны гарадскі пасёлак у Жлобінскім раёне Гомельскай вобласці).
Ён паходзіў са старажытнага святарскага роду. Бацька будучага святога, іерэй Іаан Іванавіч Гашкевіч, быў рукапаложаны ў 1836 годзе да мясцовага Свята-Пакроўскага храма і выконваў абавязкі духоўніка Рагачоўскага благачыння, а маці звалі Марыяй Іосіфаўнай. Неўзабаве пасля нараджэння хлопчыка ахрысцілі ў гонар апостала Іаана Багаслова. Разам з братамі Левам і Мікалаем, якія пазней вучыліся ў Магілёўскай духоўнай семінарыі, і сястрой Ганнай малы Іван з дзяцінства дапамагаў бацьку ў алтары.
Пачатак служэння ў Стрэшыне
Дзіцячыя гады будучага пастыра прайшлі каля велічнага Свята-Пакроўскага храма ў Стрэшыне. Гэтая царква была закладзена ў 1807 годзе графам Іванам Андрэевічам Остэрманам, пятым дзяржаўным канцлерам Расійскай імперыі, з благаславення епіскапа Магілёўскага і Віцебскага Варлаама. Храм у Стрэшыне вылучаўся рэдкай сіметрычнай архітэктурай без традыцыйных апсід, тонкай разьбой іканастаса і унікальнай сістэмаю абагрэву без печаў.
Сёння Стрэшын уваходзіць у важны рэгіянальны духоўны маршрут «Жлобін — Стрэшын — Пірэвічы», а на Жлобіншчыне рэгулярна праходзяць урачыстасці ў гонар славутага земляка.
За 14 гадоў жыцця ў вёсцы Шарсцін у сям’і Гашкевічаў нарадзілася чацвёра дзяцей: трое сыноў — Міхаіл, Ігнацій, Сімяон — і дачка Таццяна. З часам Міхаіл і Сімяон сталі свяшчэннікамі, Ігнацій — псаломшчыкам, а Таццяна — настаўніцай царкоўнапрыходскай школы.
У вёсцы Шарсцін Рагачоўскага павета, у трохкупальным драўляным храме і капліцы Святой Параскевы ён прапаведаваў 14 гадоў. Пазней, з 1893 года, ён цягам трох гадоў выконваў абавязкі духоўнага следчага і 12 гадоў быў членам благачыннага савета.
Вёска Агародня і Кіева-Пячэрская лаўра
У 1876 годзе ва ўзросце 39 гадоў айцец Іаан быў пераведзены ў вёску Агародня Гомельскага павета, дзе стаў настаяцелем мясцовага прыхода. Храм у гонар свяціцеля Мікалая ў вёсцы Агародня стаў месцам узмоцненага малітоўнага подзвігу айца Іаана.
Пасля здзяйснення паломніцтва ў Кіева-Пячэрскую лаўру бацюшка прыняў строгія манаскія правілы і стаў руплівым аскетам. За духоўную чысціню Госпад надзяліў яго дарам празорлівасці і исцелення. Айцец Іаан прарокiў будучыя рэвалюцыйныя блытаніны і выпрабаванні для краіны. У 1903 годзе ён заклаў і асвяціў новы мураваны Свята-Пакроўскі храм у вёсцы Карма.
Апошнія дні і прароцтвы
Святы праведны Іаан спачыў у 1917 годзе (па іншых звестках — 27 красавіка 1919 года). Ён быў пахаваны з правага боку ад алтара царквы ў Агародні Гомельскай, дзе пазней поруч з ім спачыў і яго сын Міхаіл. Незадоўга да смерці старэц даў прароцтва: «Будуць скакаць на мне, да труна будзе моцнай».
Гэтыя словы спраўдзіліся ў бязбожны перыяд. У канцы 1950-х гадоў храм у Агародні быў спалены, надмагіллі і крыжы згрэблены ў роў, а на месцы пахавання святара былі абсталяваны футбольнае поле і танцавальная пляцоўка.
Памяць і прылічэнне да святых
У 1991 годзе падчас расчысткі падмурка знішчанага храма іераманах Сцяфан (Нешчарэт) выявіў нетленныя мошчы праведнага Іаана і яго сына Міхаіла. Абрэценне святыні супала з візітам у Гомель Патрыярха Маскоўскага і ўсяе Русі Алексія II. Мошчы былі перанесены пад спуд каля алтара Пакроўскай царквы ў вёсцы Карма Добрушскага раёна. Камісія на чале з епіскапам Гомельскім і Жлобінскім Арыстархам афіцыйна засведчыла іх нетленнасць.
31 траўня 1998 года Сінод Беларускай Праваслаўнай Царквы прылічыў айца Іаана да ліку мясцовашанаваных святых як праведнага Іаана Кармянскага, і яго імя ўвайшло ў Собар Беларускіх Святых. Дні яго памяці былі ўстаноўлены 31 мая і 9 верасня. У 2000 годзе прыход у Карме быў ператвораны ў Свята-Іаана-Кармянскі жаночы манастыр, дзе каля мошчаў святога зафіксаваны шматлікія цуды і исцеленнi.
Нарэшце, 30 лістапада 2017 года Архіерэйскі собар Рускай Праваслаўнай Царквы прыняў рашэнне пра агульнацаркоўнае праслаўленне святога праведнага Іаана Кармянскага.
