Blog

Касцёл у Антушах

Касцёл Унебаўзяцця Найсвяцейшай Дзевы Марыі ў Антушах

Калішні каталіцкі храм у вёсцы Антушы Рагачоўскага раёна Гомельскай вобласці знаходзіўся на паўднёва-ўсходняй ускраіне вёскі. Яго пабудавалі з дрэва ў пачатку XIX стагоддзя. У савецкі час выкарыстоўваўся медыцынскай установай. Яго зруйнавалі ў 1990 гады. Першыя звесткі пра касцёл ў Антушах адносяцца да пачатку ХІХ стагоддзя, іх звязваюць з іменем ксяндза Канстанціна Антушэвіча. У 1800 годзе […]

Астэрманы на Стрэшынскай зямлі

Астэрман Іван Андрэевіч

Іван Андрэевіч Астэрман (1725-1811) – рускі дыпламат, дзяржаўны дзеяч. У 1796-1797 ён быў канцлерам Расіі, валодаў зямельнымі ўгоддзямі ў наваколлях Жлобіна і Стрэшына. Службу пачаў у гвардыі, ў 1741 годзе быў капітанам лейб-гвардыі Праабражэнскага палка. Няміласць, што спасцігла яго бацьку з уступленнем на пасад імператрыцы Лізаветы, адбілася і на яго дзецях. Івана Андрэевіча перавялі з […]

Рэвалюцыя 1905-1907

Рэвалюцыя 1905-1907 гадоў і удзел жлобінцаў у ёй

“Крывавая нядзеля” – расстрэл 9 (22) студзеня 1905 г. мірнай дэманстрацыі пецярбуржцаў абудзіў каласальную рэвалюцыйную энергію. Па ўсёй Расіі пракацілася хваля пратэстаў. Так пачалася першая расійская рэвалюцыя. Крывавая нядзеля У студзені 1905 года Магілёў назіраў дагэтуль небывалыя антыўрадавыя выступленні гараджан. У канцы месяца ў Магілёве баставала больш за 1 000 яўрэйскіх і беларускіх рабочых. Паліцыя на […]

Напалеонаўскія войны

Напалеонаўскія войны і Жлобінскі край

Насельніцтва Беларусі ўцягнулі ў шматлікія войны Расіі. Пасля ўвядзення рэкруцкіх набораў, якіх раней не было ў Рэчы Паспалітай, жыхары Падняпроўя павінны былі праліваць кроў за амбіцыі чужой для іх Расійскай імперыі. Пачатак ХІХ стагоддзя ў гісторыі Еўропы як раз быў адзначаны буйнымі ваеннымі падзеямі Напалеонаўскай эпохі. У іх актыўна ўдзельнічала і Расія, якая была на […]

Дзяржава Луке і малінавыя кунтушы XVІІІ ст.

Другая палова XVІІІ стагоддзя пакінула значна большы корпус дакументаў пра жыццё насельніцтва на тэрыторыі Жлобіншчыны. Колькасць паведамленняў асабліва ўзрасла напрыканцы стагоддзя. Рэч Паспалітая ў XVІІІ стагоддзі перажывала працяглы палітычны крызіс. Ён распачаўся яшчэ ў другой палове XVІІ, узмацніўся ў ходзе Паўночнай вайны і працягваўся да канца стагоддзя. Найважнейшыя дзяржаўныя рашэнні не прымаліся своечасова. Шляхецкія саюзы–канфедэрацыі […]

Уплыў войнаў Масквы і Літвы

Мірнаму жыццю насельніцтва ўсходняй Беларусі замінаў перманентны канфлікт Вялікага Княства Маскоўскага і Вялікага Княства Літоўскага за першынство ва Ўсходняй Еўропе. Пасля таго, як у 1480 годзе Масква вызвалілася ад ардынскай няволі, яна пачала перыяд няспынных войнаў з усімі суседзямі. З нашай дзяржавай маскоўцы ваявалі добрых два стагоддзі. Найперш ад гэтага канфлікту пакутавалі жыхары памежных да […]

Ладдзя – сучасны герб Жлобіна

Своеасаблівай воссю, вакол якой ладзілася жыццё краю, стагоддзямі быў сівы Дняпро. Рака была галоўнай дарогай – бо іншых у лясной зоне не існавала – і карміліцай. Яна злучала Жлобіншчыну праз Рагачоў, Магілёў, Оршу з балтыйскімі краінамі, а праз Рэчыцу, Кіеў – з Прычарнамор’ем. Па ёй хадзілі рачныя караваны, а прышлыя людзі расказвалі розныя гісторыі, перадавалі […]

Жлобіншчына – радзіма славян?

Славяне з сярэдзіны першага тысячагоддзя нашай эры упарта рухаліся на захад, поўдзень і поўнач Еўропы. У лясной зоне Усходне-Еўрапейскай раўніны старажытныя славяне рассяліліся ў балцкіх і фіна-угорскіх землях. Часам на тэрыторыі Беларусі гэта была заваёва, пра што сведчаць сляды папялішчаў на балцкіх селішчах, часткова – асваенне слаба заселеных зямель, а таксама мірны сімбіёз з паступовай […]

Народная міфалогія Жлобіншчыны

Народная міфалогія Жлобіншчыны – частка народнай культуры

Надоўга захаваліся ў народнай памяці ўяўленні, звязаныя з міфалагічным персанажам – вядзьмаркай. Адной з вызначальных рыс вядзьмаркі была яе здольнасць да пераўвасаблення: часцей за ўсё яна магла набываць аблічча коткі («Прыходзіла ў хлеў у выглядзе коткі і даіла кароў» (вёска Верхняя Алба), свінні («Людзі кладуцца спаць, а ведзьмы становяцца свіннямі і ідуць у хлеў пакасці […]

Атрубы

Вёска Атрубы (Адрубы, ру. – Отрубы) – вёска ў Навамаркавіцкім сельсавеце Жлобінскага раёна ў 43 км на поўдзень ад Жлобіна.  Гарадзішча жалезнага веку мілаградскай і зарубінецкай культур размешчана за 500 метраў на паўночны захад ад вёскі Атрубы на левым карэнным беразе Беразіны. Паводле пісьмовых крыніц, паселішча вядомае як хутар Рэчыцкага павета Мінскага ваяводства Вялікага Княства […]