1921 год стаў першым годам мірнага жыцця з 1914-га года. Ён паставіў перад дзяржавай і грамадствам цяжкія задачы, бо ў краіне пасля пяці ваенных гадоў адбываўся эканамічны, гаспадарчы і палітычны крызіс. Сярод наступстваў вайны былі: вялікія страты насельніцтва; разбураная гаспадарка; “пасечаны край папалам”; падзенне сельскагаспадарчай і прамысловай вытворчасці; пагаршэнне ўмоў жыцця людзей; “палітыка ваеннага камунізму”; […]
З канца 1920-х гадоў акрэсліліся асноўныя накірункі палітыкі пабудовы сацыялістычнага грамадства ў СССР (у тым ліку БССР). Палітыку НЭПа прыпынілі. Складнікамі сацыялістычнага будаўніцтва сталі: індустрыялізацыя (з пяцігадовымі планамі), прымусовая масавая калектывізацыя і культурная рэвалюцыя (спалучала асвету і жорсткую ідэалагічную палітыку). Індустрыялізацыя (стварэнне буйной вытворчасці ва ўсіх галінах гаспадаркі) і калектывізацыя (аб’яднанне індывідуальных сялянскіх гаспадарак у […]
У студзені 1929 года прынялі дырэктыўнае рашэнне пра масавую каалектывізацыю. Адзінай формай гаспадарання прызналі калектыўную гаспадарку. Астатнія формы супрацоўніцтва забаранілі. У тым жа годзе першыя калектыўныя гаспадаркі пачалі з’яўляцца на тэрыторыі Жлобіншчыны: “Сацыялістычны шлях” у Шчадрыне, “Днепр” у Затоне, “Новае жыццё” ў Верхняй Албе, “Імя Сталіна” ў Садовым. Крыху пазней і ў самім Жлобіне з’явіўся […]
Вынікам правядзення індустрыялізацыі і суцэльнай калектывізацыі стала стварэнне сучаснай на той момант матэрыяльна-тэхнічнай базы ў прамысловасці і сельскай гаспадарцы. Гэта забяспечыла будаўніцтва новага сацыялістычнага ладу ў БССР. Шляхам велізарнага напружання сіл пабудавалі моцную індустрыяльную базу, павялічылася колькасць гарадоў і гарадскога насельніцтва, палепшыліся матэрыяльныя ўмовы жыцця, ўзровень адукацыі, навукі, культуры вырас, але ідэалагічная сістэмя была савецкай. […]
Савецка-германская вайна стала працягам Другой Сусветнай і пачалася 22 чэрвеня 1941 года. Гэта была адна з самых крывавых войн у нашай гісторыі. Ейным закладнікам стаў наш народ. Страшную трагедыю перажыў Жлобін у гады ваеннага ліхалецця. Ужо 27 чэрвеня 1941 года, праз 5 дзён пасля вайны, авіяцыя гітлераўцаў бамбіла Жлобінскі чыгуначны вузел. Яго ўжо на трэці […]
“Рускі павінен памерці, каб мы жылі” – пад такім дэвізам гітлераўцы пачалі вайну. Такі быў іх “новы парадак”. Гэты “парадак” ладзілі праз масавае знішчэнне мірнага нассельніцтва, прымяненне да людзей, якія трапілі пад часовую акупацыю, гвалту, зверстваў і здзекаў, прыніженне годнасці чалавека. Тэрыторыя Жлобіншчыны была цалкам акупаванай. Яе не ўключылі ў склад генеральнай акругі “Беларусь”, яна […]
Насельніцтва Жлобіна і раёна хутка разабралася ў сутнасці нацысцкага “новага парадку”. Паступова разгарнуўся масавы партызанскі і падпольны рух. Жлобінцы ўключыліся ў барацьбу супраць гітлераўскіх захопнікаў. Падпольныя групы Група камуніста Рыгора Піліпавіча Баранава пачала дзейнічаць адной з першых у горадзе. У яе склад увайшлі: М. Пачурухін, С. Асавіцкі, М. Котаў, Аўсяннікаў, М. Чарнагаловы, А. Каробкін і іншыя. Група падтрымлівала сувязь з […]
Чырвоная армія перамагла ў Курскай бітве восенню 1943 года. Пасля гэтага яна пачала наступ са ўсходу ў накірунку ракі Днепр на аграмаднай прасторы ад Дзвіны да Чорнага мора. У верасні 1943 года савецкія войскі ўступілі на тэрыторыю Беларусі. Значную дапамогу савецкім войскам аказалі партызаны. У верасні яны правялі другі этап “рэйкавай вайны” пад назвай “Канцэрт”. […]
Першыя пасляваенныя гады былі вельмі цяжкімі і напружанымі для Жлобінскага краю. Тысячы людзей жылі ў зямлянках, не ставала самага неабходнага рыштунку. Тутэйшыя ўзгадваюць, што горад практычна быў разбураны. Харчовая сітуацыя ў 1945-1947 гг. была нават горшай за гады акупацыі, бо баявыя дзеянні 1944 года пагоршылі стан сельскай гаспадаркі. Пасля вайны ў Жлобіне і раёне засталося крыху больш […]
Далей мы не будзем аналізаваць гісторыю ХХ – першай чвэрці ХХІ ст., бо яе поўнае і канчатковае асэнсаванне яшчэ наперадзе. Жыццё паказвае, што сапраўдная гісторыя бачыцца на адлегласці. Частку матэрыяла мы размеркавалі па тэматычных блоках. Яны адлюстроўваюць розныя бакі жыцця Жлобінскага края на сучасным этапе. Вылучым, на нашую думку, галоўнае. Мост праз Днепр, 50-я гг. […]
